Nasze inspiracje

EDUKACJA WZBOGACAJĄCA ŻYCIE TO TERMIN, KTÓRY STWORZYŁ MARSHALL ROSENBERG, TWÓRCA POROZUMIENIA BEZ PRZEMOCY.

We wstępie do książki o tym samym tytule pisze:

„Państwowa edukacja od jakiegoś czasu koncentruje się na tym, jaki program nauczania jest najbardziej pomocny i przydatny dla przyszłości dzieci. Edukacja wzbogacająca życie opiera się na założeniu, że relacje między nauczycielami i uczniami, pomiędzy samymi uczniami a także relacje między uczniami i tym, czego się uczą, są równie ważne jak treści programowe, aby dobrze przygotować uczniów do czekających ich w przyszłości zadań.
Dzieci potrzebują dużo więcej niż podstawowe umiejętności w zakresie czytania, pisania i matematyki, bez względu na to, jak są one ważne. Dzieci potrzebują nauczyć się samodzielnego myślenia, odnajdywania sensu w tym, czego się uczą i doświadczenia, jak wspólnie pracować i żyć wśród ludzi. ”

Cechy szkoły działającej w oparciu o Edukację wzbogacającą życie:

  • Nauczyciele i uczniowie pracują jako partnerzy, wspólnie wyznaczając cele.
  • Nauczyciele i uczniowie stosują Porozumienie bez Przemocy jako sposób docierania do uczuć i potrzeb i skupiają się na działaniach, które zaspokajają potrzeby, tak jednak by nie działo się to kosztem innych.
  • Motywacją do nauki jest ciekawość i chęć rozwoju a nie strach przed karą czy obietnica nagrody.
  • Oceny zmieniają się w proces ewaluacji, który opisuje, czego uczniowie się nauczyli – jakie zdobyli umiejętności i jaką wiedzę posiadają.
  • Wspólnym celem społeczności szkolnej jest wspieranie wszystkich uczniów w zdobywaniu wiedzy i troska o każdą osobę a nie krzewienie współzawodnictwa (słabszy – silniejszy, lepszy – gorszy) i pogoni za ograniczoną liczbą nagród.
  • Zasady i reguły w szkole tworzone są wspólnie przez wszystkie osoby, które będą im podlegały i wykorzystywane są do zaspokojenia takich potrzeb jak zdrowie czy bezpieczeństwo a nie jako wymierzenie kary.

Tworzenie niezależnej uczącej się społeczności

„Uczniowie mają okazję do skutecznej nauki przyglądając się, jak zorganizowane są ich klasa i szkoła. Sposób funkcjonowania klasy i szkoły może pomagać w przekazywaniu wiedzy wspierającej współdziałanie lub współzawodnictwo i dominację. Edukacja wzbogacająca życie tworzy szkołę jako wspólnotę, w której każdy uczeń jest tak samo zainteresowany wspieraniem osiągania celów innych uczniów, jak i swoich własnych. Daje młodym ludziom okazję nauczenia się, jak tworzyć rodziny, zakłady pracy i instytucje rządowe, gdy już będą dorośli.”

Nauczyciel jako agencja turystyczna a dzieci jako turyści

„Agent nie mówi mi, dokąd mam jechać. Ale czasem, gdy powiem mu, czego potrzebuję, może mi doradzić jakieś miejsce, o którym sam bym nie pomyślał albo nie wiedział. Toteż nauczyciel jak agent może mieć pewne sugestie, może gorąco namawiać, ale nigdy nie wyznacza celu, do którego uczniowie maja się udać. Jednocześnie uczeń turysta może powiedzieć innemu o wspaniałym miejscy, które odwiedził i zainteresować go podróżą w to miejsce. (…) Agent turystyczny nie oczekuje, aby wszyscy klienci, nawet ci, którzy zmierzają do tego samego celu, dotarli tam w tym samym czasie albo tą samą drogą. Jeśli ktoś nie ma dużo pieniędzy, może pojechać pociągiem, inny może wybrać samolot. Nauczyciel może dostosować wycieczkę do podróżnika. (…) Agent turystyczny nie mówi ci dokąd jechać, ani też nie jedzie z tobą. Asystuje jednak, proponuje rozwiązania i pokazuje jak mogą wzbogacić twoje życie.”

Uczniowie zawsze mają wybór

„Różnica między programami edukacyjnymi wzbogacającymi życie a programami opartymi na dominacji nie polega na tym, że w pierwszych mamy wybór a w drugich nie. Różnica tkwi w tym, że w programach wzbogacających życie wybór jest akceptowany i szanowany, zaś w programach opartych na dominacji decyduje tylko jedna strona. (…) Większość uczniów będzie bardziej gotowa podążać za wskazówkami nauczycieli i dyrekcji, jeśli są one propozycjami (zakładając oczywiście, że są to propozycje wzbogacające życie), niż jeśli są przedstawione jako coś, co trzeba wykonać.”

Na podstawie książki Marshall B. Rosenberg, Edukacja wzbogacająca życie, Warszawa, 2006